Foto's / Kraanvogel / Flora & Fauna
Grauwe klauwier terug als broedvogel


Tot halverwege de vorige eeuw zaten er enkele duizenden paren in Nederland. Daarna nam het aantal sterk af, waardoor de grauwe klauwier op de Rode Lijst kwam. Aan het eind van vorige eeuw broedt de helft van de Nederlandse populatie in het Bargerveen.

Afgelopen decennia is het aantal paren in Nederland weer iets toegenomen. De landelijke populatie ligt in 2010 op 350-450 paren per jaar (bron: SOVON), driekwart van de broedparen zit in Drenthe.

Een zeldzame broedvogel op het hoogveen
In de afgelopen vijfendertig jaar is de grauwe klauwier een onregelmatige broedvogel op het FochteloŽrveen, met 0-3 paren, meestal aan de rand van het hoogveengebied. In 1992-1994 zitten de laatste grauwe klauwieren met jongen voor het Plantsoen in het hoogveenplot. In 1997-1999 worden ze waargenomen in een braamstruweel bij het Esmeer. In 2007-2008 zat een paar bij het Gebed zonder Eind. In 2009 een paar tegenover de werkschuur van Natuurmonumenten op de grens van veen en extensief begraasd terrein.

Grauwe klauwier profiteert van extensieve begrazing
Het FochteloŽrveld grenst aan het veengebied en is aangewezen als ecologische hoofdstructuur. Vijftien jaar geleden broedden hier weidevogels als grutto, kievit, scholekster en wulp. Na de aankoop van landbouwgronden (EHS) komt daar extensieve begrazing, waardoor steltlopers het veld ruimen. Daarna floreren veldleeuwerik en graspieper op de korte en ruige vegetaties.

Het oppervlakte pitrus, berk, en braamstruweel is in het FochteloŽrveld toegenomen. Daarvan weten grauwe klauwier, maar ook grasmus, kneu, kwartel, kwartelkoning, roodborsttapuit en sprinkhaanzanger te profiteren. Zelfs de fazant is terug en een enkel paar patrijs.

Met runderen en paarden begraasde gebieden als het FochteloŽrveld en Esmeer herbergen op het oog veel meer insecten (kevers) dan voorheen, wat lijkt samen te hangen met begrazing. Tussen 2007-2011 broeden er jaarlijks 2-7 paren grauwe klauwier. Gemiddeld lagen er 4,9 eieren in een nest en vlogen 3,4 jongen uit. In 2010 was er opvallend veel predatie van eieren en nestjongen in het FochteloŽrveld.

In 2008 krijgen teveel aangewezen hectares natuur de bestemming landbouw terug. In een boomwal op de grens met het landbouwgebied de Tachtig Bunder en het FochteloŽrveld staat een prachtig metershoog braamstruweel waar in 2007 een paar grauwe klauwieren succesvol jongen grootbrengt. Nu wordt als eerste het braamstruweel Ďopgeruimdí en de nestelgelegenheid van de grauwe klauwier verdwijnt. Op kleine schaal speelt zich hier af wat zich halverwege vorige eeuw in heel Nederland voltrok.

Toekomst
Met kleinschalig beheer wordt ook de grauwe klauwier geholpen. Begrazing speelt een rol in het succes en de komende jaren wordt de oppervlakte extensieve begrazing uitgebreid in het FochteloŽrveld en het Esmeergebied (The Dutch Crane Resort).

In 2010-2013 zijn die projecten voltooid. Braamstruweel wordt waar mogelijk gespaard, zodat na inrichting grauwe klauwieren direct hun woning kunnen betrekken i.p.v. moeten wachten totdat er nieuw struweel staat. Plaatselijk kan het verwijderen van opslag maar laten staan van nectarhoudende struiken positief uitwerken. De verwachting is dat het aantal paren profiteert van de inrichting van de ecologische hoofdstructuur en nog iets toeneemt.

Als voedsel zijn vooral veel en verschillende soorten grote insecten belangrijk, maar de vogel eet ook hagedissen, muizen en jonge vogels, al dan niet na ze eerst op te spietsen.


delen



Het gaat goed met het FochteloŽrveen. Maar het blijft een kwetsbaar gebied met soorten die onze aandacht en bescherming nodig hebben. 

Een doorn in het oog zijn dan ook de lesvliegtuigen van luchthaven Eelde en Lelystad die het luchtruim van het wetland, Natura 2000- en stiltegebied FochteloŽrveen gebruiken om rondjes en heen en weer te vliegen. De verstoring door de luchtvaart neemt steeds verder toe.

contact
tags
Bureau De Kraanvogel
FochteloŽrveen 10
8428 RR Fochteloo
0516-588589
Het Waait
Twelloseweg 10a
7439 AS Steenenkamer
0570-618989