Home / Fochteloërveen / Actueel /
Record aantal blauwe kiekendieven winter 18-19

Als broedvogel zijn ze bijna verdwenen uit ons land, maar in de wintermaanden blijven ze een welkome vaste gast. Kiekendieven zwevend over het hoogveen trekken de aandacht van de oplettende kijker. In het FochteloŽrveen zijn blauwe kiekendieven te zien van de nazomer tot ver in het voorjaar. Ingezaaide vogelakkers waren afgelopen winter in trek, maar de meeste kieken zoeken muizen in het boerenland en komt naar het hoogveen om te slapen. Het aantal piekt aan het eind van de winter.
   
In de schemering verzamelen kieken zich bij een slaapplaats. Hier twee mannetjes in het FochteloŽrveld

Aantal op de slaapplaats
In februari 2019 zijn er 23 blauwe kiekendieven geteld en in maart is er een nieuw maximum met 25 slapers. In februari was 73% volwassen man en 27% ringstaart en in maart 56% man en 44% ringstaart. Vrouwen en onvolwassen mannen worden met de verzamelnaam ďringstaartĒ aangeduid, omdat ze lastig op geslacht zijn te brengen in de schemering en op enige afstand. Het aandeel volwassen mannen nam af in maart, terwijl het aantal vrouwen toenam. In februari waren er 2-3 vrouwen en in maart zeker 6; voor het FochteloŽrveen is dat een hoog aantal!      

Ringstaarten (2) en mannen blauwe kiekendief (3) verzamelen in het boerenland    

Blauwe kieken boven een van de vele slaapplaatsen.

Kwetsbaar op de slaapplaats
Blauwe kiekendieven die vroeg op de slaapplaats aankomen, gaan in de buurt op de grond zitten of in een struikje, maar ze kunnen ook lange tijd laag boven de vegetatie vliegen. Er wordt gejaagd, af en toe is er een stootduik op een soortgenoot of een conflict met een collega roofvogel.

Als kiekendieven op de grond gaan zitten en tegelijkertijd kieken arriveren, dan bestaat de kans dat er exemplaren worden gemist. Eťn avond waarop dat duidelijk werd, was 13 maart. Tot het begon te schemeren, stond de teller op 16 kiekendieven (10 man en 6 ringstaart). Om 18.35 uur vloog een buizerd in de schemering laag over een slaapplaats. De combinatie van een laag vliegende buizerd tegen de harde wind (afwijkend silhouet en beweging?), was waarschijnlijk de reden dat de kieken van de slaapplaats opvlogen. Ook de kieken die op enige afstand zaten, kozen het luchtruim (waarschijnlijk gealarmeerd door soortgenoten). Een paar kiekenmannen volgden de buizerd, maar al snel werd het alarm ingetrokken.

Voor mij was het een uitgelezen moment om ze goed te tellen. In totaal vlogen er enkele minuten lang 25 blauwe kiekendieven (13 man en 12 ringstaart) boven de slaapplaats. Een nieuw record en daarna vielen ze al snel weer in.

De reactie op een havik is heel anders. In februari en maart 2019 was er meerdere malen een havik in de buurt van de slaapplaats te zien. Een havik die over de slaapplaats vloog, werd vergezeld door een paar kieken die hoog boven de havik gingen zitten, ver buiten het bereik van de jager.

Een havik die in februari in een klein boompje op de slaapplaats zat, werd eerst roepend geattaqueerd door een kiekendief en vervolgens in de gaten gehouden. De havik vloog naar een ander klein boompje bij de slaapplaats en bleef daar wachten. De kieken gingen niet terug maar de slaapplaats, maar vertrokken naar een alternatieve rustplek. Een jagende havik in de schemering die een paar keer over de slaapplaats vloog, had tot gevolg dat de kieken vertrokken. De dagen erna vlogen de kieken lang en hoog boven het hoogveen en leken het gebied te scannen op vijanden. Pas laat in de schemering vlogen ze naar de slaapplaats om vervolgens ook nog eens snel achter elkaar in te vallen.

Verjaagd door roofvogels, prima. Maar door een helikopter...?!
Voorgaande decennia waren er meestal 2-3 slaapplaatsen in gebruik, maar in 2019 werd op minstens 9 verschillende locaties geslapen. Naast natuurlijke verstoring door roofvogels komt het gebied steeds meer onder druk te staan door de aanvliegroute Eelde en helikoptervluchten in de schemering op het moment dat de kieken verzamelen.



Passages van een helikopter over een slaapplaats halverwege maart zorgde voor vluchtgedrag van de kieken (zie video). Een paar dagen later is de slaapplaats leeg. 

Hoewel je door te observeren met eigen ogen kunt constateren dat er een direct effect is, vraagt het leveren van Ďhard bewijsí om intensief veldonderzoek. En dan nog is onzeker of beleidsmakers er iets mee doen. Het blijft vreemd en frustrerend dat je in een Natura2000 gebied moet strijden om bescherming af te dwingen. 


delen






contact
tags
Bureau De Kraanvogel
FochteloŽrveen 10
8428 RR Fochteloo
0516-588589
Het Waait
Twelloseweg 10a
7439 AS Steenenkamer
0570-618989