Home / Fochteloërveen / Actueel /
Populatie grauwe klauwieren neemt toe!



De grauwe klauwier wordt wel ambassadeur voor natuurherstel genoemd. In het FochteloŽrveen was het de afgelopen vijftig jaar een zeldzame broedvogel. De laatste jaren neemt het aantal paren toe op de percelen landbouwgrond die braak liggen en zeer extensief worden begraasd. In 2015 zijn er 24 broedparen gevonden en is het FochteloŽrveen voor deze soort een belangrijk gebied in Nederland.

In de jaren negentig van de vorige eeuw zijn honderden hectares landbouwgrond aangekocht voor de ecologische hoofdstructuur. Twintig jaar later zijn de braakliggende gronden veranderd in natuurgebied met veel diversiteit. De waterstand in het FochteloŽrveld en Compagnonsveld is opgezet. Aan de kant van Assen is dat ook gedaan, maar liggen de landbouwgronden pas een paar jaar braak. Het niets doen met extensieve begrazing is in trek bij kleine en grote insecten. Daar profiteert de grauwe klauwier van, want die heeft juist veel verschillende insecten nodig om succesvol te broeden.


De ďbandietĒ, zoals het mannetje ook wel wordt genoemd, is met zijn zwarte masker onmiskenbaar.

In 2015 zijn in mei en juni in een gebied van 2.500 ha FochteloŽrveen de paren klauwieren opgespoord. Ook in juli en augustus zijn rondes gelopen en gefietst voor laatkomers en nalegsels. Het broedsucces is gevolgd in juni-augustus.     

24 broedparen grauwe klauwier
In het telgebied zijn 24 paar gevonden tegen 18 in 2014. Enkele solitaire mannen in mei en juni waren in juli mogelijk gepaard of gemist. Met verrekijker en telescoop zie je op enige afstand het meest. Een klein deel van de nesten is opgezocht om het broedsucces vast te stellen. Nesten zaten in trosbosbes, wilg, meidoorn, vlier en braamstruweel op enkele decimeters tot ca. 2 meter hoogte. Geregeld is er braam in de nestboom te vinden. In 6 nesten met een legsel of nalegsel lagen gemiddeld 5,2 eieren en vlogen 3,3 jongen uit.

Alle territoria zijn op alarmeren en jongen gecheckt. De meeste ouders met grote jongen alarmeren, maar niet altijd. Bij 77% van de paren werden uitgevlogen jongen van een legsel of nalegsel gezien (in 2014 was dat 76%). Eťn paar verdween uit zicht na het verlies van het eerste legsel en van een ander is niet zeker of ze succesvol waren.



Eind juni vlogen de eerste jongen uit, het merendeel in juli en de laatste op 13 augustus. Enkele broedparen in het veen zijn pas gevonden nadat de jongen waren uitgevlogen. Kleine jongen en ouders zijn na het uitvliegen in de buurt van het nest te vinden. Vervolgens kunnen ze gaan zwerven, maar dat is waarschijnlijk vooral afhankelijk van het voedselaanbod.

Als het dagen achtereen regent, zoals in juli 2015, hebben klauwieren het erg moeilijk. In juli was een nest omgekieperd (dat voor de buien al scheef hing) en in ťťn nest lagen dode jongen, die waarschijnlijk zijn gestorven door voedselgebrek.  


Slecht weer eist zijn tol. juli 2015  

Toename broedparen in het hoogveen is hoopgevend
In 2015 zijn 8 paar geteld in het hoogveen en is sprake van een sterke toename. De meeste paartjes zaten in het Drentse deel. Wat is er veranderd op deze plek? Nestbomen herstellen zich van de brand in 2011. Ze zitten vol met dood hout en zijn prima uitkijkposten voor de klauwier. De dopheide zag er beter uit dan ik had verwacht na de brand en het gras was ijler.

Het dempen van wijken en sloten in het gebied ernaast in 2013, heeft positief uitgepakt. Plassen die normaal droogvallen, hielden water vast. Daarnaast is een stuk pijpenstro met heide beweid met schapen. Waarschijnlijk zijn dit de sleutelfactoren; mogelijk speelt ook klimaatsverandering een rol met een veranderend voedselaanbod. Hoe zal het zich hier verder gaan ontwikkelen?


Komt de heide terug de komende jaren?  



De brand heeft de trosbosbes veranderd in sierlijke struiken met veel dood hout. Het doet denken aan overjarig braamstruweel waarvan in de winter een deel is gestorven. 

Waarneming.nl
Grauwe klauwieren zijn zomervogels die in het FochteloŽrveen broeden en daarna op trek gaan naar zuidelijk Afrika. De vogels zijn geliefd onder vogelaars. Kijk maar eens op de site van waarneming.nl. Eenmaal vermeld op waarneming.nl volgt de een na de andere bezoeker en fotograaf.

De klauwierenparen achter mijn huis zijn afgelopen maanden zeker honderden keren bezocht. Net als de kraanvogel zou de grauwe klauwier standaard onder embargo moeten staan op de site van waarneming.nl. Persoonlijk heb ik de plek in juni meer gemeden dan voorgaande jaren, om de hiervoorgenoemde reden.

In 2014 zaten er 7 paar grauwe klauwier op deze plek; in 2015 is het aantal gehalveerd. De sterke afname vond plaats in een vak dat afgelopen winter helemaal onder water stond. Het braamstruweel is er dood en de vlieren zijn verzopen. Nu het FochteloŽrveen robuuster wordt, kan het wel een klapje verdragen.

Aan de kant van Assen liggen landbouwgronden net braak: geschikt broedgebied in de wacht. Ook in Smilde komt een extensieve bufferzone met kansen voor de grauwe klauwier. Dat biedt dus voldoende alternatieven voor de komende jaren. Vervolgens kun je met een kleinschalig beheer veel goed doen voor de grauwe klauwier. Het mooie is: als je het voor de grauwe klauwier goed doet, dan doe je het ook voor veel andere soorten goed!   



Pa en jong in het veen. Ook dit was een laat jong dat waarschijnlijk eind juli is uitgevlogen. 14 augustus FochteloŽrveen.

Bijzondere ringwaarneming   
In juni zijn twee mannetjes met kleurringen gezien. Eťn ervan verplaatst zich in juli een paar honderd meter en wordt in augustus op de broedplek afgelezen. Het gaat om het mannetje met de gele kleuringen LS. Deze zat twee jaar terug in exact hetzelfde struweel. In vijf jaar tijd deed deze vogel drie Natura-2000 gebieden aan. Hij werd geboren in 2010 in het Bargerveen, broedde in 2012 in het Dwingelderveld en in 2013 in het FochteloŽrveen. In 2015 is hij verantwoordelijk voor een van de late nestjes in het FochteloŽrveen.



Geel LS geboren in het Bargerveen in 2010 en broedvogel in het Dwingelderveld 2012 en het FochteloŽrveen in 2013 en 2015  


delen






contact
tags
Bureau De Kraanvogel
FochteloŽrveen 10
8428 RR Fochteloo
0516-588589
Het Waait
Twelloseweg 10a
7439 AS Steenenkamer
0570-618989