Home / Fochteloërveen / Actueel /
Beschermde ganzen en zwanen verdienen rustgebied



Op de akkers met rust verzamelen zich grote groepen ganzen. najaar 2015.

Het natuurnetwerk in Europa is bedoeld om kwetsbare natuur en -soorten te beschermen. De wetten zijn er, maar de uitvoering schiet tekort. Voor elk Natura 2000-gebied is een beheerplan geschreven, met informatie over het gebied en de kwalificerende soorten. In het FochteloŽrveen is bekend welke soorten het moeilijk hebben. Nu komt het aan op uitvoering. 

Om welke soorten gaat het?
Het gaat om de toendrarietgans, kleine- en wilde zwaan. De ganzen en zwanen vliegen duizenden kilometers om hier te rusten en bij te tanken. Ze komen vaak in grote groepen aan en zoeken elkaar op. Als het rustig is, kan een groep ganzen uitgroeien tot duizenden exemplaren. Bij zwanen gaat het om maximaal enkele honderden. De verwachting is dat het FochteloŽrveen steeds belangrijker wordt als rustgebied voor kraanvogels. Een unieke ontwikkeling die we moeten koesteren! Zowel toendrarietgans, kleine- en wilde zwaan als de kraanvogel zijn vogels die eten en rusten op de akkers, en slapen in het Natura 2000-gebied FochteloŽrveen.


Wilde zwanen zitten graag op oogstresten van aardappelen.

Overwinterende ganzen en zwanen en kraanvogels beter beschermen
In het FochteloŽrveen is vanaf 2008/09 wekelijks geteld en dan zie je grote schommelingen in het aantal ganzen. Vaak pieken ze een korte tijd en nemen daarna snel in aantal af. Voorheen zaten de groepen ganzen tot weken achtereen in hetzelfde gebied.


Toendrarietgans paar met halsband J61 en J66.

Sinds 2008/09 worden rietganzen met halsbanden geregeld afgelezen. Uit deze gegevens blijkt dat de verblijfsduur per gans sterk is afgenomen, van 17 dagen in 2008-2011 naar 13 dagen in 2011-2014. Voorlopige resultaten van 2014-2016 komen op nog geen 5 dagen uit.

Kleine- en wilde zwaan laten de laatste jaren ook een afname zien. Groepen kraanvogels worden steeds vaker van de akkers opgejaagd.

Natura 2000 verjagen of beschermen
De oppervlakte akkers met oogstresten voldoet waarschijnlijk aan de behoefte van het aantal kwalificerende ganzen en zwanen in het FochteloŽrveen. Veel van de akkers zijn echter minder geschikt geworden als rust- en foerageergebied, omdat de verstoring en verstoringsbronnen alleen maar zijn toegenomen. Op de akkers die grenzen aan het veen, zijn verjagen en jacht bijna dagelijkse praktijken geworden de afgelopen twee seizoenen. Het betreft hier vooral het verjagen van zomerganzen, waar ook beschermde ganzen, zwanen en kraanvogels de dupe van zijn.    

Er is meer aan de hand
Door de bouw van Kloosterveen Assen is heel veel rustgebied verdwenen of ongeschikt geworden. Af en toe zit er nog een groep rietganzen op de akkers daar, maar een dag later zijn ze vertrokken door verstoring. Daarnaast is foerageergebied verloren gegaan door betonnen fietspaden langs de open akkers. Voorheen rustig gelegen akkers zijn drukke fietsverbindingen geworden. Hondenbezitters komen met de auto naar deze plekken om de hond uit te laten.

Ook op de akkers zijn de menselijke activiteiten toegenomen: wandelaars met loslopende honden, mountainbikers, mensen met metaaldetector, motorcrossers, ruiters etc. De afgelopen winters is vele kilometers dicht struikgewas tot aan de grond afgezaagd of zelfs geklepeld. Ook dit gaat ten koste van veel rust- en foerageergebied.

Ook de luchtvaart speelt een negatieve rol van betekenis met vliegbewegingen van helikopters, deltavliegers, drones en vliegtuigen op geringe hoogte. Het gaat hier veelal om commerciŽle vliegscholen.

De belangrijkste verstoringsbronnen en intensiteit op de akkers in 2014/16 even op een rij

  • verjagen en jacht 
  • recreatie
  • luchtvaart


Achter dicht struikgewas en in half open landschap voelen vogels zich veiliger.

Aanwijzen rustgebieden noodzakelijk
Beschermde ganzen, zwanen en kraanvogels komen naar het gebied voor de rust. De rust op de akkers met oogstresten staat onder druk en daarom is het aanwijzen van een aantal rustgebieden nodig om de negatieve trend te keren en te voldoen aan de instandhoudingsdoelstelling van Natura 2000. De vogels verliezen hierdoor minder energie waardoor er minder wordt gegeten. Bijkomend voordeel is dat op de akkers met oogstresten geen gewasschade is, dus verjagen en jacht zijn niet nodig. Als er toch sprake is van schade dan kan dat worden vergoed in overleg met de eigenaar.

Daarnaast moet de zorgplicht tussen de oren komen, bij iedereen die gebruik maakt van het Natura 2000-gebied en dat is een kwestie van voorlichting en toezicht. Het zijn deze puntjes op de i die het verschil zullen maken. 



delen






contact
tags
Bureau De Kraanvogel
FochteloŽrveen 10
8428 RR Fochteloo
0516-588589
Het Waait
Twelloseweg 10a
7439 AS Steenenkamer
0570-618989